محســن مشکبیـــد حقیقــی دکترای مشاوره و راهنمایی


خدایا به من توفیق تلاش در شکست ، صبر در نومیدی ،رفتن بی همراه ، فداکاری در سکوت ،ایمان بی ریا ، خوبی بی نمود، گستاخی بی خامی ، عشق بی هوس، تنهائی در انبوه جمعیت ،دوست داشتن بی آنکه دوست بدارند مرا عطـــــا فرما

کودک ADHD (بیش فعالی همراه با کمبود توجه)

نشانه های رفتاری کودک ADHD در بسیاری از حالات می توانند با بعضی از تکنیک ها بهبود داده شوند. این تکنیک‎ها بر مبنی سه اصل می باشند: (1) مسئول شناختن کودکان نسبت به رفتارشان؛ (2) دادن پاداش به خاطر رفتار خوب؛ (3) تنبیه آنها (به شیوه ای ویژه) به خاطر رفتار بد.

شواهد قابل ملاحظه ای وجود دارند که بسیاری از شیوه های کنترل بچه های مبتلا به ADHD به مراتب بیشتر از دیگر شیوه ها مؤثر می باشند. محیط خانه‎ی محکم، ثابت، رک و روشن و قابل پیش بینی از بهترین امکانات است ، (وندر؛ مترجم: اعتصامی صدری ، 1373) .در همین راستا می توان از روش درایکورز برای تربیت کودک با عنوان روش عواقب منطقی کمک گرفت. به اعتقاد درایکورز توجه به اصل برابری و آزادی در خانواده کودکان را آزادمنش به بار می آورد. توجه به نیازهای عمومی کودکان یعنی نیاز به تعلق و نیاز به تعلق و نیاز به محبت و توجه می تواند قسمت اعظمی از مشکلات روابط والد ـ کودک را کاهش دهد. شرایط اجرای روش عواقب منطقی عبارتند از :

1) حق انتخاب و تصمیم گیری به کودک داده شود. والدین باید همواره برای حل مشکل بیش از یک راه به کودک پیشنهاد کنند و او را آزاد گذراند تا یکی از آنها را به میل خود برگزیند. مثلاً به کودکی که برای نرفتن به مدرسه و تماشای مسابقه فوتبال از تلویزیون تعارض می کند باید گفت: « حسن یا باید به مدرسه بروی و یا اینکه در رختخواب خود بخوابی مطلقاً استراحت کنی».

2) هدفهای کودک فهمیده ودرک شوند.یکی از عواملی که موجب موفقیت روش عواقب منطقی می شودآن است که والدین به علل رفتار کودک پی ببرند و دقیقاً کودک را بشناسند و هدفش را ازانجام کارهای خارجی او درک کنند.

3) چنانچه کاربرد روش عواقب منطقی با شکست مواجه گردد باید به تجزیه و تحلیل علل شکست اقدام گردد. گاه اشکال در رفتار والدین قرار دارد. بدین معنی که بعضی از آنان در گفتار و تصمیم خود ثبات کافی ندارند و موجب اجرا نشدن روش عواقب منطقی می گردند.

4) در صورت عدم همکاری کودک با والدین در اجرای روش عواقب منطقی باید عوامل مطلوب را از او دور ساخت. مثلاً در مورد کودکی که تکالیفش را انجام نمی دهد او را از نگاه کردن به تلویزیون باید محروم کرد و به او گفت نگاه کردن تلویزیون در صورتی ممکن است که تکالیفش را انجام دهد.

5) باید سعی شود که در هر آن فقط یک مشکل مورد بررسی قرار گیرد، در غیر اینصورت هم کودک و هم والدین سردرگم خواهند شد.

6) والدین باید توجه داشته باشند که در اجرای روش عواقب منطقی تسلیم نشوند و در عین حال به جنگ و ستیز با کودک نیز نپردازند. بلکه حالتی معقول و منطقی به خود بگیرند.

7) والدین در انجمن خانوادگی به جای استفاده از جمله « تصمیم گرفتیم » باید جمله «تصمیم گرفته شد» را به کار ببرند. زیرا در این صورت به خود تصمیم استناد می شود نه تصمیم گیرنده. در این حالت چنانچه کودکان تصمیم گرفته شده را عمل نکنند دال بر ضعف والدین نخواهد بود (شفیع آبادی، 1386).

افزون بر وضع قوانین منطقی برای یاری به بچه، پدر و مادر باید برنامه ای را به هدف پاداش و تنبیه در نظر بگیرند. این پاداشها و تنبیه ها باید نه تنها از سوی پدر و مادر بلکه از سوی بچه نیز مورد توجه قرار گیرند.

منبع: بررسی اثرآموزش زندگی خانوادگی درکاهش تنیدگی والدینی مادران دارای کودکان بیش فعال

رساله دکتری رشته مشاوره (PH.D) محسن مشکبیدحقیقی

استاد راهنما :دکتر علی دلاور   استادان مشاور: دکتر عبدالله شفیع آبادی و دکتر مصطفی تبریزی

   + محسن مشکبید حقیقی - ۱۱:٠۳ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٩ بهمن ۱۳۸٩